1. KURTARAN cihazların işlevi nedir? Nasıl çalışırlar?

KURTARAN cihazlar, bir elektrik kesintisinde iki kat arasında kalan asansör kabinini bir alt veya üst kata kadar getirip, içinde bulunanları kurtarmak üzere geliştirilmiş, akü ile çalışan cihazlardır. KURTARAN cihazlar elektrik varken çalışmaya hazır durumda beklerler. Elektrik kesilince otomatik olarak devreye girerler ve emniyet koşulları sağlanıyorsa, uygun bir sıralaşma ile kabin kaldığı yerden bir alt veya bir üst kata doğru harekete başlar, kat hizasında durur ve kapı açılır. Kurtarma işlemi tamamlanmış olur. Kurtarmadan sonra elektriğin gelmesini bekler. Elektrik gelince asansör otomatik olarak normal çalışma şekline döner. Bekleme sırasında aküden hiçbir harcama yapmazlar.

2. KURTARAN cihazlar bütün asansör panoları, kapıları ve emniyet devreleri ile uyumlu mudur? Asansör panosunda ilave bir özelliğe veya değişikliğe gerek var mıdır?

KURTARAN Serisi cihazlar bütün asansör panoları, kapıları ve emniyet devreleri ile uyumludur. Bilinenin dışında kapı besleme ve kumanda tipleri için Servosan’a danışılmalıdır.

3. KURTARAN cihazlar iki kat arasında en uzun ne kadar mesafe çalışabilir?

KURTARAN cihazların, bir kabini iki kat arasında en uzun ne kadar mesafeye götürebileceği tamamen sistemi besleyen akü kapasitesine bağlıdır. KURTARAN cihazlarda cihaz modelleri cihazın besleyeceği asansör motor gücüne göre değişmekte ve her bir modelde bu güce uygun amper-saat kapasiteli akü grubu kullanılmaktadır. Modellere uygun akü kapasitesi seçilirken bir asansörün peşpeşe en az 3 kere elektrik kesilmesinde kurtarma yapabilmesi ve bu kesintiler arasında da boşalan akünün yeterince şarj olamayabileceği varsayılmıştır. Bu durumda iki kat arası 3 metre kabul edilerek hiç durmadan kabinin en az 9-10 metre gideceği sonucu çıkmaktadır. Bu mesafe, asansör yük durumuna da bağlı olup, pratikte çok daha fazla olmaktadır. Daha uzun seyir mesafesi için daha yüksek amper-saat kapasiteli akü grubu kullanılmaktadır.

4. Kurtarma sırasında asansör kabin hızı nedir?

Kurtarma sırasında asansör kabin hızı kabinin nominal hızının yaklaşık 1/10'idir.

5. KURTARAN cihazlar kurtarma işlemini sürdürürken elektrik gelirse ne olur?

KURTARAN cihazlar kurtarma işlemini sürdürürken elektrik gelirse elektrik gelmemiş gibi işlemine devam eder. Kurtarma işlemi tamamlandıktan sonra asansör kumandası kendi panosuna (ana panoya) transfer edilir.

6. Elektrik kesildiğinde asansörün kurulu olduğu yerde jenaratör de var ise KURTARAN cihazlar kurtarma yapar mı?

KURTARAN cihazlarda devreye girme süresi 2.5 veya 20 saniye olarak seçilebilir. Jenaratör olan yerlerde KURTARAN'ın devreye girme süresi 20 saniye olarak seçilirse, bu süre içinde jenaratör çalışıp elektrik gelirse KURTARAN devreye girmez. Jenaratör çalışmaz ise devreye girer.

7. Bir elektrik kesintisinde devreye giren ve kurtarma işlemini tamamlayan KURTARAN cihazlar elektriğin gelmesinden kısa bir süre sonra tekrar kesilmesinde yine kurtarma yapar mı?

Yukarıda 3. cevapta belirtildiği gibi KURTARAN cihazlar, bir kurtarma işleminden sonra elektriğin gelip kısa bir süre sonra tekrar kesilmesinde de, bu kısa süre içinde akü yeterince şarj olamamasına rağmen, seçilen yüksek amper-saat kapasitesi sayesinde tam deşarj olmayacağından, arka arkaya en az üç defa kurtarma yapabilir. Pratikte bu sayı kurtarma mesafesine bağlı olarak çok daha fazla olabilir.

8. Bir asansör kabininde iki ayrı kapı var ise, KURTARAN cihazlar bu iki kapıyı birbirinden bağımsız olarak kumanda edebilir mi?

Evet, edebilir. Hangi katta hangi kapının açılacağı, kat algılayıcı kontaklardan seçilebilmektedir.

9. Bir apartmanda var olan iki asansör tek bir cihaz ile kumanda edilebilir mi?

Hayır, edilemez. Her bir asansör kabini ancak tek bir KURTARAN tarafından kumanda edilir.

10. Dönme algılayıcı neden kullanılıyor?

KURTARAN cihazlar devreye girdikten sonra sırası gelince asansör motorunu beslemekte ve motorun öngörülen bir hızda dönmesi gerekmektedir. Dönme algılayıcı ile ile motorun öngürülen hızda dönüp dönmediği kapalı bir çevrim ile kontrol edilmektedir. Motorun öngörülenin üzerine hızlanması gibi koşullarda Kurtaran korumaya geçmekte ve motoru frenlenmektedir. KURTARAN bu özellik ile asansörde mevcut güvenliklere ek bir güvenlik daha getirmektedir.

11. Asansörde meydana gelen arızalarda da KURTARAN cihazlar devreye girer mi?

KURTARAN cihazlar ilgili asansör direktifleri gereği hareketten önce bütün emniyet kontaklarına bakmakta ve ancak hepsi kapalı ise devreye girmektedir. Bu durumda asansör emniyet kontakalarında ve ayrıca yürüyen aksamında meydana gelebilecek arızalarda KURTARAN cihazlar devreye girip kurtarma yapmaz. Ancak ana panodaki bazı elektrik arızalarında, bu arızaların uygun bir kontak ile KURTARAN'a aktarılması halinde kurtarma işlemi yapılabilir. Bu konuda Servosan'a danışınız.

12. KURTARAN cihazlarda kullanılan ve kurtarma sırasında boşalan aküler yeniden şarj oluyor mu? Bu akülerin şarj süresi nedir?

KURTARAN cihazlar elektrik olduğu sürece ortam ısısına göre kendini ayarlayan bir gerilim ve limitlenmiş akım ile şarj olmaktadır. Bu şarj metodu bu uygulama için en optimum şekildir. Şarj süresi ortalama 20 saattir. Bu süre kullanılan akünün amper-saat kapasitesine göre değişir. Ancak herbir kurtarmada akülerin tamamen boşalmadığı da hatırlanırsa (madde7), bu süreler pratikte daha da kısalmaktadır.

13. KURTARAN cihazlarda kullanılan akülerin ortalama ömrü ne kadardır?

KURTARAN cihazlarda bakımsız, kurşun - asit tip aküler kullanılmaktadır. Bu akülerin tampon şarj durumunda ve 20°C ortam sıcaklığında 3 - 5 yıl arasında ömürleri olduğu, ancak gerçek sürenin ortam sıcaklığı, deşarj derinliği ve adedine bağlı olarak yarı yarıya indiği kendi katalog bilgilerinde yer almaktadır. Servosan, akülerin en verimli ve uzun ömürlü olması için akü firmasınca tavsiye edilen en ideal şarj metodunu uygulamaktadır.

14. KURTARAN cihazlar devreye alınmadan bekletilirse aküler boşalır mı? Ne kadar sürede boşalır? Akülere yapılması gereken bir işlem var mıdır?

Genel olarak aküler durdukları yerde şarj kaybederler. Bu olay yine ortam sıcaklığına çok sıkı bir şekilde bağlıdır. Aküler, devreye alınmadan bekletilmeleri durumunda en çok 6 aylık periyotlarla tekrar şarj edilmelidirler. Bekletilmeleri sırasında ortam sıcaklığının 25°C'nin altında olması tavsiye edilir. Aksi taktirde 6 aydan daha sık aralarla şarj edilmelidirler.

15. KURTARAN cihazlar devreye girip kurtarma yaptıktan sonra elektriğin gelmesini beklerken akülerden herhangi bir akım çekilir mi?

Hayır, akülerden herhangi bir akım çekilmez.

16. KURTARAN cihazların çalışma ortam sıcaklığı nedir? Bu sıcaklık neden önemlidir?

KURTARAN K Serisi cihazların çalışma ortam sıcaklığı 0°C - 45°C'dir. Bu sıcaklık sınırı, özellikle akülerin çalışma ortam sıcaklıkları dikkate alınarak tespit edilmiştir.

17. Bir asansör sisteminde kurtarma sistemi kullanmak mecburi midir?

2 Eylül 1999 Tarih, 23804 Sayılı Resmi Gazete, Yürütme ve İdare Bölümü Sayfa 13, Madde 28'de aşağıdaki ifade yer almaktadır:

....................... İskan edilebilir kat adedi 3 den fazla olan umumi binalarla, yüksek katlı binalarda yukarıdaki esaslara uygun ve en az 2 adet olmak üzere binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur. Bu asansörlerden en az bir tanesinin herhangi bir tehlike anında, arıza veya elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp kapılarını açacak, yangına dayanıklı malzemelerden yapılmış, şaft içinde, duman sızdırmaz nitelikte, kesintisiz bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edilmesi esastır................................

18. Bu cihazların uyması gereken şartlar ile ilgili bir düzenleme mevcut mudur?

T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı, Sayı 16, 2003 Yılı Yapı İşleri Asansör ve Tesisatı Birim Fiyat ve Tariflerinde aşağıdaki ifade yer almaktadır: Acil Kurtarma Güç Tertibatı ( Elektrik kesilmesi Halinde) : Enerji kesildiğinde kabini en yakın kata getirecek ve kapıların açılmasını sağlayacak şekilde Ni-Cd'lu veya kuru akülü kesintisiz güç kaynağı ile beslenen sistem. IEC veya CENELEC-EN Standartlarına uygunluk belgeli, ISO 9001-9002 kalite güvence sistemine sahip, idarece de tanınmış firma mamulü olacak....... SERVOSAN firması ve KURTARAN cihazlarımız yukarıdaki şartları sağlamaktadır.

19. Herhangi bir asansör sistemine uygun bir KURTARAN cihazın belirlenmesi için hangi bilgiler gereklidir?

a) Asansör motor gücü ( KW, HP veya PS olarak)
b) Fren gerilimi ( Volt DC olarak)
c) Lir gerilimi ( Volt DC olarak)
d) Kapı besleme ünitesinin tipi, modeli ve besleme gerilimi

20. KURTARAN KGS serisi ile KURTARAN KU-S serisi cihazlar arasındaki fark nedir?

KURTARAN KGS serisi cihazlarda kurtarma sırasında asansör ana panosu tamamen devre dışı bırakılmakta ve kurtarma işlemi KGS panosu tarafından yapılmaktadır.. Burada en önemli olan husus, asansör ana motorunun KGS de mevcut bir 3 faz inverter tarfından sürülüyor olmasıdır. Bu inverter yapı olarak sadece asenkron motorları sürebilir. Dolayısıyla KURTARAN KGS cihazlar ancak asenkron motorlu asansörlerde kullanılabilir.
KURTARAN KU-S serisi cihazlar esas olarak senkron dişlisiz makinalar için düşünülmüştür ve kurtarma sırasında ana panoyu besleyip aktif durumda tutar ve motor ana panodaki kendi inverteri ile beslenir. KURTARAN KU-S bunun için gerekli gerilimleri sağlar.

21. KAPIMAT cihazların işlevi nedir? Nasıl çalışırlar?

Hidrolik asansörlerde, bir elektrik kesintisinde, sistemde mevcut bir ventilin çektirilmesi ile kabin bir alt veya zemin kata getirilebilmekte,ancak kabin kapısı motoru bir faz 220 V, veya 3 faz 380 V ise; bu gerilimlere ihtiyaç olmaktadır. KAPIMAT bu durumda güvenle kulanabileceğiniz bir cihazdır, kendi içinde mevcut bir akü bataryasından çalışır ve 1 faz 110/220V 50/60 Hz veya 3 faz 220/380V 50/60 Hz gerilim üretir. 24 V akü grubu, şarj redresörü, motor transfer kontaktörü ve inverter devresi ile komple bir üründür ve minimum boyutlardadır.